الفيض الكاشاني

101

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

مانند حور و قصور زياد فكر كند ، زيرا ممكن است فكر او تحريك شود و نقد را طلب كند و بر نسيه راضى نشود ، بلكه او بايد در لذّت مجاورت حقّ بينديشد و بس ، زيرا اين مطلوبى است كه در دنيا نظير ندارد ، همچنين يادآورى گناه ممكن است شهوت را تحريك كند و مبتدى بر اثر آن دچار زيان شود ، از اين رو فراموشى براى او بهتر است . و نبايد گريه و زارى داوود ( ع ) تو را از تصديق به اين امر محقّق باز دارد ، زيرا اين كه خود را با پيامبران قياس كنى ، كارى بسيار كژ و نادرست است چرا كه پيامبران گاهى در گفتار و كردار خود را در مرتبه‌اى كه لايق امّت آنهاست قرار مىداده‌اند ، چه آنها جز براى ارشاد است برانگيخته نشده‌اند و بر آنهاست كه آنچه را مردم به مشاهدهء آن سود مىبرند انجام دهند هر چند آن عمل فروتر از مقام بلند آنها باشد . برخى از مشايخ هيچ نوع رياضتى را به مريد خود دستور نمىدادند جز آن كه خود آن را به اتّفاق مريد به كار مىبستند ، در حالى كه به سبب فراغ از دوران مجاهده و تأديب نفس از آن رياضت بىنياز بودند ليكن براى آسان كردن كار مريد با او همراهى مىكردند از اين رو پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « من فراموش نمىكنم ليكن به فراموشى واداشته مىشوم تا احكام شرع را ظاهر كنم » . « 14 » از اين مطلب شگفتى مكن ، زيرا امّتها در كنف مهر پيامبرانند چنان كه كودكان در سايهء محبّت پدران ، و گوسفندان در تحت سرپرستى شبانان مىباشند . آيا نديده‌اى پدر هنگامى كه مىخواهد كودك خود را به سخن در آورد چگونه خود را در مرتبهء طفل سخنگو در مىآورد . چنان كه پيامبر ( ص ) به هنگامى كه ديد حسن ( ع ) دانه خرماى صدقه را برداشته به دهان مىگذارد به او فرمود : « كخ كخ » « 15 » ، آيا فصاحت آن حضرت اين رسايى را نداشت كه بگويد : اين دانهء خرما را بينداز كه حرام است ، ليكن چون مىدانست زبان او را نمىفهمد فصاحتش را ترك كرد و خود را در حدّ لكنت او قرار داد . همچنين كسى كه گوسفند يا پرنده‌اى را آموزش مىدهد براى اظهار نرمى و مدارا با آنها در بانگ كردن و سوت زدن خود را شبيه گوسفند و پرنده مىكند . بنابر اين بپرهيز از اين كه از امثال اين نكات دقيق

--> ( 14 ) به اصل اين حديث دست نيافتم جز اين كه در موطّأ چنين آمده است : از مالك نقل شده است كه به او رسيده كه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « من فراموش مىكنم يا به فراموشى وا داشته مىشوم تا سنّت را برقرار سازم » . موطّأ ، ج 1 ، ص 91 . ( 15 ) تصحيح بخارى ، ج 2 ، ص 150 از حديث ابو هريره .